Dla mieszkańców Gdańska budynek przy ul. Okopowej 9 stanowi mijany codziennie element architektury. Trudno się jednak dostać do jego wnętrza i nieprzypadkowo bywa on nazywany „najbardziej tajemniczym budynkiem w Gdańsku”. Gmach ten ma bogatą historię, którą niewielu gdańszczan zna. Niniejsza publikacja ma za zadanie przybliżyć dzieje budynku i osób z nim związanych, zarówno tych, które były w nim więzione, jak i tych, które tam pracowały. Przywołuje również najważniejsze wydarzenia z historii Gdańska, w których przyszło mu odgrywać istotną rolę – od klęski Niemiec w I wojnie światowej i utworzenia Wolnego Miasta Gdańska, przez tragedię II wojny światowej, zdobycie miasta przez Sowietów oraz instalowanie władzy ludowej, po powstanie opozycji demokratycznej i odzyskanie przez Polskę suwerenności w 1989 r. To wszystko znajdowało odbicie w dziejach jednego z nielicznych w Gdańsku obiektów, które w niemal nienaruszonym stanie przetrwały od momentu swojego powstania do dziś.

Gmach wzniesiono jako siedzibę policji i taką funkcję pełnił on przez prawie cały okres swego ponad stuletniego istnienia, w którym następujące po sobie reformy oraz zmiany statusu i przynależności państwowej Gdańska powodowały wymianę jego gospodarzy. Symboliczną wymowę zdaje się mieć zatarty dziś napis widniejący nad wejściem do budynku – najpierw Dyrekcji Królewskiej Policji (Königliche Polizei Direktion), a od 25 sierpnia 1906 r. Królewskiego Prezydium Policji (Polizeipräsidium).

Cezurę początkową niniejszego opracowania wyznacza rok 1905, kiedy obiekt oficjalnie oddano do użytku. Cezurę końcową trudno określić, gdyż gmach nadal pozostaje w użytkowaniu służb specjalnych i pisanie o jego współczesności naruszałoby tajemnicę państwową. Ostatnie opisane w publikacji wydarzenia miały miejsce w latach dziewięćdziesiątych XX w., kiedy istniał jeszcze Urząd Ochrony Państwa.