Gdańsk to jedno z najstarszych i najpiękniejszych miast Rzeczypospolitej. Choć przez stulecia zmieniała się jego przynależność państwowa, to właśnie pod panowaniem władców Polski i Litwy gród nad Motławą przeżywał okres rozkwitu, stając się „perłą w Koronie Najjaśniejszej Rzeczypospolitej”. Pozostając poza jej granicami, Gdańsk był
ośrodkiem ważnym, lecz jedynie prowincjonalnym.

W wielowiekowej historii miasto przeżyło liczne wojny niosące za sobą straty i zniszczenia. Nic nie mogło się jednak równać tragedii, która nastąpiła w marcu 1945 r. u schyłku II wojny światowej. Bombardowania, walki na ulicach i pożary przyniosły ogromne spustoszenie. Zabudowa grodu nad Motławą uległa destrukcji w 60 proc. Najbardziej ucierpiało śródmieście, gdzie straty wyniosły około 90 proc. Za wszystkie zniszczenia odpowiadają zarówno wojska niemieckie, które broniły Gdańska, jak i armia sowiecka zdobywająca miasto..