Prezentowana publikacja – przygotowana w czterdziestą drugą rocznicę strajków środowisk oświaty, służby zdrowia i kultury z listopada 1980 r. w Gdańsku – składa się z dwóch zasadniczych części: opracowań i wspomnień.

W pierwszej znalazł się tekst autorstwa niżej podpisanego, będący naukowym opracowaniem poświęconym pierwszemu w historii powojennej Polski strajkowi pracowników oświaty – jego genezie, przebiegowi i konsekwencjom. Tekst drugi – przygotowany przez Wojciecha Książka, nauczyciela praktyka, w latach 1997–2001 wiceministra edukacji narodowej, obecnie przewodniczącego Międzyregionalnej Sekcji Oświaty i Wychowania NSZZ „Solidarność” z siedzibą w Gdańsku – to pogłębiona analiza postulatów nauczycielskich oraz próba odpowiedzi na pytanie o stopień ich realizacji aż po czasy współczesne. Dopełnienie stanowi analiza porównawcza ustaw oświatowych z 1972 r. i 1982 r. opracowana przez Bożenę Brauer, przewodniczącą „Solidarności” oświatowej w Gdańsku. Trzeci tekst, o charakterze uzupełniającym i przyczynkarskim, przygotowany przezdziennikarza i publicystę Artura S. Górskiego, dotyczy strajków ludzi kultury, przedstawicieli służby zdrowia oraz studentów gdańskiej Akademii Medycznej z listopada 1980 r.

W części drugiej znalazły się – zarówno w formie relacji zwartych, jak i wywiadów – wspomnienia uczestników omawianych wydarzeń. Niniejsza publikacja stanowi przyczynek do dalszych badań. Instytut Pamięci Narodowej Oddział w Gdańsku planuje publikację monografii poświęconej środowisku oświatowej „Solidarności” na Pomorzu Gdańskim. Poszerzonej analizy wymagają również strajki przedstawicieli służby zdrowia, ludzi kultury oraz protest studencki.”.