W Humankind, niczym w serii Civilization, przejmujemy kontrolę nad całym państwem, które prowadzimy do dominacji nad pozostałymi. Zabawę rozpoczynamy jednak nie od wyboru określonej nacji, lecz od stworzenia własnego przywódcy lub przywódczyni. Niczym gry RPG opisywany tytuł pozwala nam zdecydować nie tylko o wyglądzie, lecz również o charakterze tej postaci. Następnie nie pozostaje nam nic innego, jak przejść do właściwej rozgrywki.

Początkowo dowodzimy niewielkim plemieniem koczowników, którego wysiłki są skoncentrowane na zbieraniu pożywienia. Po kilku turach otrzymujemy możliwość adaptacji określonego wzorca kulturowego, który od tej pory będą reprezentowali nasi podwładni. Warto przy tym pamiętać, że nic nie stoi na przeszkodzie, by przechodząc z epoki do epoki – a zatem wraz z rozwojem naszego państwa – swobodnie zmieniać wzorce. Zresztą zachęcają nas do tego rozmaite bonusy, a także specjalne budynki oraz jednostki, które są dostępne wyłącznie dla określonych kultur.

Chcąc, by nasze państwo się rozwijało, musimy zakładać nowe miasta; w tym celu podbijamy całe regiony, tworząc na nich posterunki, które następnie możemy ulepszyć do poziomu metropolii. Te natomiast rozbudowujemy, wznosząc wyspecjalizowane dzielnice odpowiadające za produkcję żywności, naukę, zadowolenie mieszkańców czy wreszcie za generowanie wpływów do naszego skarbca. Ponadto w obrębie miast możemy tworzyć rozmaite konstrukcje, które poprawiają ich statystyki. Swoistą wisienkę na torcie stanowią cuda świata, zapewniające różnorakie bonusy oraz będące namacalnym dowodem naszego prestiżu i umiejętności przywódczych.

Oprócz tego ważną rolę odgrywa wprowadzanie rozmaitych zasad, jakimi ma się rządzić życie naszych poddanych. Ich lista jest determinowana przez złożone aspekty funkcjonowania państwa – od stopnia rozwoju technologicznego, przez gospodarkę i naukę, skończywszy na religii.

Nie należy przy tym zapominać, że na mapie nie jesteśmy sami. Przywódcy innych nacji różnią się pomysłami na rozwój swoich państw, stosunkiem do sąsiadów czy cechami charakteru. Nic nie stoi na przeszkodzie, by zawierać z nimi sojusze, a nawet nawiązywać współpracę gospodarczą czy naukową, wspólnie dążąc do określonych celów. Ważną rolę odgrywa tu również mechanika kryzysów, pozwalająca wywierać nacisk na inne nacje w momencie, gdy znajdują się one w podbramkowych sytuacjach. Stosowanie tego typu zagrywek może być dobrym sposobem na osiąganie określonych korzyści bez przelewu krwi, jak i na zyskanie doskonałego pretekstu do wypowiedzenia wojny.

Prędzej czy później przychodzi nam spotkać się z siłami przeciwnika na ubitej ziemi. Starcia, podobnie jak reszta rozgrywki, toczą się w trybie turowym. Do potyczek, których arenami są specjalne obszary wydzielone z mapy świata, posyłamy niewielkie, składające się z kilku oddziałów armie. Kluczem do sukcesu jest odpowiednie rozstawienie naszych jednostek, gdyż umiejętne wykorzystanie rzeźby terenu zapewnia im rozmaite premie do statystyk.

Zwycięstwo w toku całej rozgrywki osiągniemy za to przy pomocy kilku niespotykanych w konkurencyjnej serii metod. Oprócz klasycznej wygranej punktowej istnieje opcja pokonania przeciwników militarnie lub wysłania misji kosmicznej. Możliwe jest również odniesienie triumfu przez wasalizację wszystkich rywali, ukończenie drzewa technologii bądź zniszczenie życia na całej planecie. W doprowadzeniu do tego ostatniego pomóc nam może broń jądrowa, która charakteryzuje się o wiele bardziej niszczycielską siłą niż pociski znane z serii Civilization.